روز جهانی دیابت
روز جهانی دیابت

14 نوامبر هر سال، روز جهانی دیابت است. در این روز میلیون ها نفر از مردم سراسر دنیا برای بالا بردن آگاهی درباره این بیماری گرد هم میآیند...

از سال 2006 میلادی و با توجه به افزایش شمار مبتلایان به دیابت، «دایره آبی» با تصویب مصوبه سازمان ملل در خصوص روز جهانی دیابت و با هدف تاکید بر اهمیت توجه بیشتر به شیوه‌های پیشگیری و کنترل دیابت و مقابله گسترده‌تر با این بیماری به عنوان نماد جهانی این بیماری، طراحی و انتخاب شد.

ديابت بيماري مزمنی است که در طی آن بدن بدليل کاهش ترشح انسولين و يا مقاومت سلولهای بدن در مقابل هورمون انسولين قادر به سوخت و ساز قند خون نبوده و فرد را دچار افزايش قند خون میکند...

موضوع روز جهانی دیابت امسال، "خانواده و دیابت" بود و اهدافی که برای فعالیت کمپین های بنیاد بین المللی دیابت تعیین شده عبارتند از:

• آگاهی از تأثیر دیابت بر روی خانواده و حمایت از افراد مبتلا

• ارتقاء نقش خانواده در مدیریت، مراقبت، پیشگیری و آموزش دیابت

امروزه بيش از 425 ميليون نفر در دنیا مبتلا به این بیماری هستند و در كشور ما نيز بیش از 12% جمعيت بالاي 30 سال را شامل شده و در عرض 30 سال گذشته، تعداد ديابتي‌ها به بيش از 15  برابر رسيده است. به همين منظور وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي از 19 الي 25 آبان ماه سال جاري را هفته ملي ديابت اعلام نموده و در طي آن و با توجه به شعار روز جهانی دیابت، سمینارهای متعددی در مورد نقش خانواده در مدیریت، حمایت، پیشگیری و آموزش برگزار می گردد.

به علت اهمیت آگاهی رسانی و لزوم انجام اقدامات پیشگیرانه، در این مطلب به بیان موارد مهم این بیماری میپردازیم:

Ο انواع ديابت :

• ديابت نوع يک :

بدن مبتلايان توانايی توليد انسولين را نداشته و روزانه به انسولین نیاز دارند

ديابت نوع دو :

شایع ترین نوع دیابت است که میتواند در مراحل اولیه بدون علامت بوده و برای سالها تشخیص داده نشود. در این نوع، بدن مبتلايان انسولين توليد میکند، اما گيرنده های سلولی فرد، به علت مقاومت نسبت به انسولين، نمیگذارند انسولين وارد سلول ها شده و اعمال طبيعی خود را انجام دهد. مهمترین عامل بروز این نوع، زمینه ارثی است. افراد مبتلا به دیابت نوع 2 که بیماری آنها تشخیص داده نشده، نسب به افراد عادی، بطورقابل توجهی مستعد سکته مغزی و بیماریهای قلبی عروقی میباشند. همچنین احتمال ابتلا به اختلالات خواب، فشارخون بالا و چاقی، در این افراد بیشتر است.

ديابت بارداري :

مربوط به دوران بارداری است، حدود 4 درصد زنان باردار را مبتلا کرده و اغلب پس از زایمان برطرف میشود

Ο شیوع دیابت و عوامل زمینه ساز آن:

هرچه فاکتورهای خطر بیشتری در یک شخص وجود داشته باشند، احتمال ابتلای آن شخص به دیابت بیشتر بوده و درمقابل، احتمال ابتلا به دیابت یک شخص بدون علامت و هیچ گونه عامل خطری، نسبتا کم میباشد. این نکته لازم بذکرست که با افزایش سن، چاقی و عدم فعالیت بدنی، احتمال ابتلا به دیابت نوع 2 افزایش می یابد؛ همچنین این نوع دیابت، در افرادی که سابقه خانوادگی دارند و یا درفامیل آنها این بیماری رایجتر است، شیوع بیشتری دارد. این بیماری در زنانی که دیابت بارداری داشته اند و یا مبتلا به سندروم تخمدان پلی کیستیک و همچنین در افراد مبتلا به فشار خون، دیس لیپیدمی، اختلال تحمل گلوکز(IGT) و یا اختلال در تست گلوکز ناشتا (IFG)، شیوع بیشتر دارد.

Ο علائم دیابت :

خستگی مفرط

تاخیر در بهبود زخم

افزایش احساس تشنگی

افزایش دفعات و حجم ادرار

کاهش وزن علیرغم افزایش اشتها

Ο چه کسانی بیشتر در معرض دیابت هستند؟

ابتلا به چربی خون بالا

افراد چاق یا دارای اضافه وزن

سابقه ابتلا در اعضای درجه یک خانواده

خانمهایی با سوابق بارداری زیر:

مرده زایی

سقط بی دلیل

به دنیا آوردن نوزاد با وزن بالای 4 کیلوگرم

Ο عوارض خطرناک دیابت :

•نابينايي

•سکته قلبي

•سکته مغزي

•نارسايي کليه

•زخم، قطع پا و ...

Ο غذاهای مضر برای دیابتی ها :

قندها: کیک و شیرینی ها و مواد غذایی حاوی شیر، شکلات و قند

فروکتوز: میوه هایی مثل آلو، انبه و میوه های خشک

نشاسته: غذاهایی مانند برنج، سیب زمینی، آبگوشت و حبوبات

غلات تک دانه: شامل نان سفید و کیک ها

مواد غذایی آماده و حاوی مواد نگهدارنده، فریز شده و سرخ شده

Ο غربالگری دیابت :

از آنجا که تشخیص زودهنگام و درمان سریع می تواند بار دیابت و عوارض آن را کاهش دهد، غربالگری دیابت ممکن است در شرایطی خاص مناسب باشد.

Ο بررسی ارزش غربالگری دیابت نوع 2 :

تفاوت بسیاری میان تست های تشخیصی و غربالگری وجود دارد. هنگامیکه نشانه ها و علائم در شخصی ظاهر میشوند، تست های تشخیصی صورت میگیرند که در واقع نقش غربالگری را ایفا نمیکنند. هدف غربالگری، شناسایی افراد مستعد این بیماریست، که هیچ نوع علامت یا نشانه ای در آنها وجود ندارد.

به طور کلی، غربالگری افرادی که هیچ علامت و نشانه ای ندارند، زمانی مناسب است که شروط زیر رعایت شود:

1.هنگامی که بیماری مربوطه، معضل مهمی برای سلامت فرد محسوب شود

2.سابقه طبیعی بیماری شناخته شود

3.وجود مرحله پیش بالینی که قابل تشخیص باشد

4.وجود تست ها و آزمایشات در دسترس که میتوانند مرحله پیش بالینی بیماری را تشخیص دهند

5.درمان پس از تشخیص زودهنگام ثمرات بسیار قابل توجهی نسبت به درمان با تاخیر دارد

6.غربالگری، پروسه ای مداوم و اصولی است و نمیتوان الزاما به تلاش های یکباره و بدون زمان بندی منظم اکتفا کرد.

درحال حاضر به علت فقدان اطلاعات کافی از مزایای غربالگری، عدم صرفه اقتصادی این روند، تصمیم انجام تست دیابت براساس قضاوت های بالینی و ترجیح بیماران، گرفته می شود. با توجه به نظر پزشکان،غربالگری افراد عادی می بایست از سن 45 سالگی شروع و با فاصله های زمانی 3 سال یکبار تکرار شود. در واقع، درصورت منفی بودن نتیجه ازمایش دیابت، احتمال بسیار کمی وجود دارد که در بازه زمانی 3 سال، فرد به مشکلات دیابتی مبتلا شود. برای افرادی که یک یا بیشتر فاکتورهای خطر را دارند، نیازست غربالگری ها از سن پایین تر وبا فاصله زمانی کمتری آغاز شوند.

بیمارانی که با علائم هیپرگلیسمی از جمله احساس تشنگی شدید و دائم، تکرر ادرار، کاهش وزن (گاهی همراه با احساس شدید گرسنگی) و تاری دید، به پزشک مراجعه می کنند، باید آزمایشات تشخیصی دیابت را انجام دهند. همچنین به علت افزایش شیوع این بیماری در چند سال اخیر، چه در افراد بالغ و چه در کودکان و جوانان، برای کودکان و نوجوانانی که حداقل دو مورد از عوامل خطر ابتلا به این بیماری را دارند، غربالگریها باید از سن 10 سالگی و یا شروع سن بلوغ آغاز و هر 2 سال یک بار تکرار شوند.

Ο پیشنهادات دیگر در زمینه غربالگری دیابت :

-تمام آزمایشات و غربالگری های هر بیمار باید در مراکز و دستگاه های سلامت صورت گیرند. این نکته حائز اهمیت است که انجام غربالگری ها خارج از این محدوده و در شرایط دیگر می تواند خساراتی را برای سلامت بیمار به همراه داشته باشد.

-قند خون پلاسما در حالت ناشتا (FPG)، مناسب ترین روش برای غربالگریست زیرا این روش آسان، در دسترس و ارزان تر از دیگر روند ها میباشد. با این وجود، زمانیکه آزمایش FPG فردی، طبیعی باشد، ممکن است که نیاز به انجام آزمایش تحمل گلوکز خوراکی ((OGTT باشد.

-آزمایش هموگلوبین A1C نیز روشی مفید در تشخیص میزان قند خون میباشد، اما در حال حاضر این آزمایش، روشی برای غربالگری محسوب نمیشود.

Ο درمان دیابت :

• تیپ 1 : با انسولین، اصلاح شیوه زندگی، تغییر در رژیم غذایی و ورزش کنترل می شود.

• تیپ 2 : ممکن است با انسولین، داروهای غیر انسولین، کاهش موفق وزن و مشاوره تغذیه کنترل شود.

Ο تفسیر نتیجه آزمایش دیابت :

اگر سطح قند خون فردی بعد از 12 ساعت ناشتایی بیشتر از 105 میلی گرم در دسی لیتر باشد، نشان دهنده استعداد ابتلاء وی به دیابت در طی ده سال آینده است. همچنین اگر قند خون ناشتای شما بیشتر یا مساوی 126 و قندخون دو ساعت بعد از صبحانه بیشتر از 140 باشد، بیماری دیابت تایید میشود.

میزان نرمال قند خون بین حداقل 65 تا 70 و حداکثر 100 تا 120 میباشد، البته افزایش خفیف قند خون ممکن است در اثر دریافت اخیر فرد باشد، اما اگر در آزمایشات مکرر میزان آن تغییری نکرد، فرد نیاز به توصیه های رژیمی برای پیش گیری از ابتلا به دیابت در آینده دارد.

Ø هشدار:

دیابت موجب میشود بیشتر دچار عفونت و بیماری شوید؛ همچنین افراد دیابتی، بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری لثه، عفونتهای تنفسی، آنفولانزا، ذات الریه و عفونت ادراری هستند...

برگرفته از سایت american diabetes association

علائم شایع دیابت

آزمون سنجش دیابت منتشر شده از طرف انجمن دیابت آمریکا

دیابت , روز جهانی , روز جهانی دیابت , بیماری قند , آزمایش قند , آزمون سنجش دیابت ,

© تمام حقوق مادی و معنوی این سامانه برای گروه تشخیصی درمانی فرجاد محفوظ بوده و استفاده از مطالب و محتوای سایت، تنها با درج لینک مستقیم به آن مطلب مجاز است.