سرطان دهانه رحم؛ علائم، عوامل خطر و روشهای تشخیص و درمان
سرطان دهانه رحم؛ علائم، عوامل خطر و روشهای تشخیص و درمان

سرطان دهانه رحم یکی از سرطان های شایع زنان و مهم ترین علت مرگ ناشی از سرطان در کشورهاي درحال توسعه به شمارمی رود و متاسفانه در اکثر موارد در مراحل بسیار پیشرفته تشخیص داده می شود. سرطان دهانه رحم هنگامی اتفاق می افتد که سلولهاي غیرطبیعی در دهانه رحم، یعنی در بخش پایینی رحم، تولید شده و گسترش می یابند. خبر خوب اینست که این نوع سرطان در صورت تشخیص به موقع، بسیار علاج پذیر خواهد بود...

عوامل خطر سرطان دهانه رحم:

  • آلودگی با ویروس پاپیلوماي انسانی

ابتلا به عفونت ویروس پاپیلوماي انسانی (HPV) مهمترین علت شناخته شده سرطان دهانه رحم می باشد. بسیاری از بیماران آلوده به HPV ناشناخته هستند. همه افراد درمعرض خطر باید براي اجتناب از آلودگی با HPV، اقداماتی را به عمل آورند چرا که شایع ترین راه انتقال این ویروس، تماس جنسی با یک فرد آلوده می باشد بطوریکه در یک رابطه جنسی با فرد آلوده، شانس ابتلا به این بیماری 70 درصد است و زنان باید تست هاي منظم غربالگري را براي محافظت خودشان از سرطان دهانه رحم انجام دهند.

 

  • شروع فعالیت جنسی در سنین پایین

هنگامی که درسنین نوجوانی عفونت HPV از خارج وارد بدن فرد می شود، بدن داراي مقاومت بسیار کمی در مقابله با این ویروس می باشد زیرا سلولهاي دهانه رحم نابالغ در زنان جوان تر نسبت به عفونت یا جهش بسیار آسیب پذیر بوده و لذا به افراد نوجوان باید درباره عواقب احتمالی زودهنگام فعالیت جنسی آموزش داده شود.

 

  • سطح اجتماعی و اقتصادي پائین

ابتلا به انواع عفونت هاي مقاربتی، میزان مصرف سیگار، وضعیت تغذیه اي نامناسب، ازدواج در سن کم، تعداد بارداری بیشتر و عدم دسترسی به غربالگري پاپ اسمیر، همه موارد موثر از لحاظ طبقه اجتماعی هستند و می توانند بروز سرطان را تحت تأثیر قرار دهند.

 

  • به دنیا آوردن بچه

متاسفانه برخلاف سرطان پستان، خطر سرطان دهانه رحم در زنان بچه زا حتی بعد از تحت کنترل قرار دادن سن اولین آمیزش و کنترل شریک جنسی افزایش می یابد این طور تصور میشود که حاملگی و زایمان از طریق مکانیسم هاي گوناگونی از جمله تغییرات هورمونی، اثرات تغذیه اي، عوامل ایمنولوژیک و آسیب دهانه رحم، خطر سرطان دهانه رحم را تحت تأثیر قرار می دهند.

 

  • سیگار

استعمال سیگار شایعترین نوع سرطان دهانه رحم را افزایش میدهد و این خطر با تعداد میانگین سیگارهای مصرف شده در روز افزایش میابد. ترکیبات موجود در دود سیگار ممکن است سبب آسیب DNA درسلول های دهانه رحم شوند یا در مکانیسم های ایمنی موضعی دخالت کنند.

 

  • شرکاي جنسی متعدد

بروز سرطان دهانه رحم در زنانیکه هیچ وقت آمیزش جنسی نداشته اند، بسیار پایین است. محدود کردن تعداد شرکاي جنسی(داشتن فقط یک شریک جنسی) به کاهش خطر سرطان دهانه رحم و همچنین کاهش خطر انتقال بیماري هاي منتقله از راه جنسی کمک می کند.

 

  • ضعف سیستم ایمنی

سرکوب فعالیت سیستم ایمنی در موارد پیوند کلیه سبب افزایش خطر ضایعات پیش سرطانی دهانه رحم تا حد 16 برابر می گردد. خطر ضایعات پیش سرطانی و سرطان دهانه رحم در زنان متبلا به ایدز نیز افزایش می یابد. دراین بیماران همچنین احتمال شکست درمان هاي ضایعات پیش سرطانی و عود نیز بالاتر است.

 

  • مواجهه رحم با دي اتیل استیل بسترول 3(DES )

دي اتیل استیل بسترول قبلاً توسط زنان حامله براي جلوگیري از سقط جنین و زایمان نارس استفاده می شد. این استروژن سنتتیک درحال حاضر از دلایل نابهنجاري هاي دستگاه تولیدمثل و آدنوکارسینوماي سلولی واضح واژن و دهانه رحم در زنانی که رحم آن ها درمعرض DES قرارگرفته بود، شناخته می شود. از آنجائیکه استفاده از این دارو قطع شده، بروز این سرطانها رو به کاهش است؛ اما مراقبت از زنانیکه در معرض DES بوده اند، توصیه شده است.

 

  • عوامل تغذیه اي

کمبود ویتامین A یا بتاکاروتن ممکن است خطر ضایعات پیش سرطانی و سرطان دهانه رحم را افزایش دهد. مصرف بالاتر ویتامین A و کاروتینوئیدها سبب کاهش بیش از 50 % در احتمال عفونت پابرجاي HPV هاي پرخطر میگردد. همانگونه که ذکر شد پابرجا ماندن عفونت HPV پرخطر، مهمترین عامل خطر و حتی علت اصلی ایجاد سرطان دهانه رحم است.

 

  • قرصهاي ضد بارداري خوراکی

در مورد قرصهاي ضد بارداري، مکانیسم احتمالی کمبود فولیک اسید ناشی از مصرف قـرص مطـرح شده است. البته از نظر بالینی قطع قرص جلوگیري در درمان ضایعات ناشی از ویروس پاپیلوما باارزش نبوده است. براي بسیاري از زنـان، فوایـد استفاده از ضدبارداري خوراکی نسبت به خطراتش برتري دارد. با این وجود زنانیکه از قرصهاي ضدبارداري خوراکی استفاده میکننـد، باید بخاطر داشته باشند که هرچند خطر حاملگی کاهش می یابد، ولی نمیتواند آنان را از HPV و دیگـر بیمـاري هـاي منتقلـه جنسـی محافظت کند.

 

علایم سرطان دهانه رحم :

معمولاً در مراحل اولیه این نوع سرطان بدون علامت می باشد، اما توصیه می شود در صورتی که خانمی دارای یکی از این علایم است به متخصص زنان مراجعه کند.

  • خونریزی در فاصله بین دو قاعدگی
  • خونریزی بعد از تماس جنسی
  • درد در ناحیه لگن که وابسته به سیکل و عادت ماهیانه نمی باشد
  • خونریزی پس از یائسگی
  • ترشح بدبو که علیرغم درمان پایدار بماند

روشهاي درمانی سرطان دهانه رحم :

  • جراحی : معمولاً براي برداشتن هـر بـافتی کـه احتمـالاً حـاوي سـرطان اسـت جراحی را توصیه میکنند. در جراحی سرطان دهانه رحم معمولا جراح لوله هاي رحم، تخمدانها، و غدد لنفاوي نزدیک تومور را برمی دارد.
  • پرتودرمانی:در پرتودرمانی خارجی از پرتوهاي پرانرژي براي کشتن سلولهاي سرطانی موجود در ناحیه مورد هدف استفاده میکننـد. ممکن است پرتودرمانی خارجی در نابود کردن سلولهاي سرطانی که پس از جراحی باقی مانـده انـد هـم مفیـد باشـد. در پرتودرمـانی داخلی، یا پرتودرمانی از نزدیک، از مواد رادیواکتیوي استفاده میشود که آنها را در داخل تومور میگذارنـد .درسرطان دهانه رحم معمولا ازیکی از این روشها یا هردو استفاده می شود.
  • شیمی درمانی: در اغلـب مـوارد، زنـانی کـه دچار سرطان دهانه رحم هستند با ترکیبی از پرتودرمانی و شیمی درمانی همزمان جهت افزایش تاثیر رادیوتراپی درمان میشوند.ولی گاها نیزازشیمی درمانی تنها در کسانیکه دست اندازی به بافت های دیگر دارند استفاده می شود.

سرطان دهانه رحم و باروري :

درمانهاي سرطان دهانه رحم در اغلب موارد شامل برداشتن رحم است و شاید برداشتن تخمـدان هـا را هـم در برگیـرد، کـه در ایـن صورت باردار شدن زن بیمار در آینده منتفی خواهد شد. اما اگر سرطان بسیار زود ردیابی شود، شاید بتوان جراحی محدودتری را جایگزین نمود تابیمار بتواند باردار شود و زایمان کند. با استفاده از رویه اي به نام برداشت کامل دهانه رحم میتوانند دهانـه رحـم و بخشی از رحم را بردارند و در عین حال قسمت اعظم رحم دست نخورده بماند.

اصول خودمراقبتی براي پیشگیري از سرطان دهانه رحم

محدودسازي تعداد شرکاي جنسی

جلوگیري از ابتلا به بیماري هاي آمیزشی

عدم استعمال سیگار و دخانیات

استفاده از واکسن HPVدرمناطق با شیوع بالای این سرطان

مصرف زیاد میوه و سبزیجات

داشتن فعالیت بدنی منظم

رعایت بهداشت جنسی

درمان عفونت هاي رحمی

استفاده از کاندوم حین نزدیکی

مشارکت در برنامه تشخیص زودهنگام و غربالگري سرطان دهانه رحم

عدم استفاده از مشروبات الکلی

کاربرد واکسن در کمک به پیشگیري سرطان دهانه رحم:

واکسن هایی براي دفع نمودن دو نوع HPV وجود دارد که ارتباط آنها با سرطان دهانه رحم از تمام دیگر انواع این ویروس قويتـر است. از واکسن گارداسیل برای جلوگیری از ابتلا به انواع خطرناک ویروس استفاده می شود.مطالعات حاکی از آن است که این واکسنها در پیشگیري از عفونتهاي مزمن به این دو نوع HPV ، که باعث ایجـاد 70 %از مـوارد سـرطان گردن رحـم مـی شـوند، مـؤثر میباشند. گارداسیل از بدن در برابر دو نوع HPV که باعث ایجاد زگیل هاي جنسی میشوند هم محافظت میکند.این واکسن بهتراست دردختران و زنان کمتراز25سال و ترجیحا قبل ازشروع روابط جنسی در 3 دوز بافواصل 2،0و6 ماه تزریق می شود.

روش هاي تشخیصی :

  1. تست پاپ اسمیر وHPV

اگرنتایج تست پاپ اسمیر و HPV غیرطبیعی باشد، پزشک تست هاي دیگري پیشنهاد میکند تا بتواند تشخیص دهد که آیا شخص مربوطه دچار سرطان است یاخیر.

2.کولپوسکوپی یا آندوسکوپی رحم

پزشک براي نگاه کردن به گردن رحم از کولپوسکوپ یا آندوسکوپ رحم استفاده میکند. براي آنکه دیدن بافتها در کولپوسکوپ آسانتر باشد، این وسیله به نور شدید و ذره بین مجهز شده است. کولپوسکوپ را وارد رحم نمیکنند. کولپوسکوپی معمولاً در مطب پزشک یا در کلینیک انجام میشود.

  1. بیوپسی یا نمونه برداري

در این تست، در مورد اکثر زنان، بافت برداري با بی حسی یا بیهوشی موضعی در مطب پزشک انجام میشود. یک پاتولوژیست بافت را زیر میکروسکوپ بررسی میکند تا متوجه حضورسلولهاي غیرطبیعی بشود.

سرطان دهانه رحم , سرطان , علائم سرطان , درمان سرطان , تشخیص سرطان ,

© تمام حقوق مادی و معنوی این سامانه برای گروه تشخیصی درمانی فرجاد محفوظ بوده و استفاده از مطالب و محتوای سایت، تنها با درج لینک مستقیم به آن مطلب مجاز است...