تشخیص دقیق توده‌های کوچک، مسیری نوین بدون جراحی باز

در نبرد با سرطان پستان، زمان و دقت، دو عامل حیاتی هستند. هنگامی که زنان به طور مرتب تحت غربالگری ماموگرافی قرار می‌گیرند، این احتمال وجود دارد که یافته‌هایی بسیار کوچک و در مراحل اولیه کشف شوند؛ ضایعات مشکوک، توده‌های ریز غیرقابل لمس، یا تجمع‌های خاصی از رسوبات کلسیم که به آن‌ها میکروکلسیفیکاسیون گفته می‌شود. مشاهده این یافته‌ها – به ویژه میکروکلسیفیکاسیون‌ها که می‌توانند اولین نشانه سرطان پستان غیرتهاجمی (DCIS) باشند – باعث ایجاد نگرانی شدید در فرد و نیاز به یک اقدام تشخیصی قاطع می‌شوند.

 

در این شرایط، بهترین و مطمئن‌ترین راه برای تعیین خوش‌خیم یا بدخیم بودن ضایعه، نمونه‌برداری بافتی یا همان بیوپسی است. در گذشته، تنها راهکار، بیوپسی جراحی باز بود که علاوه بر تهاجمی بودن، نیازمند بیهوشی و بستری موقت بود. اما امروزه، به لطف پیشرفت‌های تکنولوژی، بیوپسی‌های غیرتهاجمی به عنوان استاندارد مراقبت مطرح شده‌اند. بیوپسی استریوتاکتیک پستان یکی از همین روش‌های نوین است که به چالش تشخیص ضایعات کوچک و غیرقابل لمس، پاسخی دقیق و مؤثر می‌دهد.

 

گروه تشخیصی فرجاد، به عنوان یک مرجع معتبر در تصویربرداری پستان، با ارائه ماموگرافی‌های غربالگری با کیفیت بالا، اولین گام را در شناسایی این ضایعات برمی‌دارد و اهمیت ارجاع به موقع به مراکز دارای تکنولوژی استریوتاکتیک را گوشزد می‌کند.

 

بیوپسی استریوتاکتیک (Stereotactic Biopsy) یک نوع نمونه‌برداری سوزنی تخصصی است که به طور کامل تحت هدایت تصویربرداری سه‌بعدی ماموگرافی انجام می‌شود.

 

اصل استریوتاکسی: کلمه "استریوتاکسی" ریشه یونانی دارد و به معنی "قرارگیری در فضا" است. در این فرآیند حیاتی، بیمار به شکلی خاص روی تخت مخصوص دستگاه قرار می‌گیرد (معمولاً به صورت خوابیده روی شکم یا پهلو) و پستان تحت فشار خفیفی قرار می‌گیرد تا ثابت بماند. دستگاه ماموگرافی با گرفتن حداقل دو تصویر اشعه ایکس از زوایای مختلف، یک مدل سه‌بعدی از بافت ایجاد کرده و مختصات دقیق (طول، عرض و عمق) ضایعه مورد نظر را با دقت میلی‌متری محاسبه می‌کند. این سیستم کامپیوتری، مسیریابی سوزن نمونه‌برداری را به عهده می‌گیرد.

 

فرآیند نمونه‌برداری دقیق: به لطف محاسبات کامپیوتری، سوزن نمونه‌برداری به صورت کاملاً هدایت شده و با کمترین خطا، مستقیماً به مرکز ضایعه (حتی میکروکلسیفیکاسیون‌هایی که تنها چند میلی‌متر اندازه دارند) هدایت می‌شود. این روش با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و نیازی به بیهوشی عمومی یا برش جراحی نیست. یک سوزن مخصوص وکیوم (Vacumm-Assisted) از طریق یک سوراخ بسیار کوچک در پوست وارد شده و حجم کافی از بافت را برای بررسی‌های دقیق پاتولوژی (آسیب‌شناسی) جمع‌آوری می‌کند. در مجموع، کل فرآیند از ابتدا تا انتها معمولاً بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشد.

 

 

 

بیوپسی استریوتاکتیک، به دلیل دقت بالا و کم‌تهاجمی بودن، در بسیاری از مراکز معتبر جهان جایگزین نمونه‌برداری جراحی شده است.

 

دقت و هدف‌گیری سه‌بعدی: بر خلاف بیوپسی‌های معمولی که ممکن است بر اساس لمس یا هدایت دو بعدی سونوگرافی انجام شوند، هدایت کامپیوتری و سه‌بعدی در روش استریوتاکتیک تضمین می‌کند که ضایعاتی که فقط در ماموگرافی دیده می‌شوند، به درستی هدف قرار گیرند. این موضوع، احتمال نیاز به نمونه‌برداری مجدد را به شکل چشمگیری کاهش می‌دهد.

 

• غیرتهاجمی و سریع: تنها با بی‌حسی موضعی انجام شده و از جراحی، بخیه و برش‌های بزرگ جلوگیری می‌کند.

• زمان ریکاوری اندک: بیمار می‌تواند بلافاصله پس از انجام نمونه‌برداری به فعالیت‌های روزانه خود بازگردد. معمولاً تنها یک کبودی جزئی در محل باقی می‌ماند.

• حفظ زیبایی و بافت پستان: در این روش، حداقل تخریب بافت سالم اطراف ضایعه رخ می‌دهد که برای زیبایی و آناتومی پستان حیاتی است.

• تأیید و پایش دقیق: پس از برداشتن نمونه‌های کافی، پزشک رادیولوژیست یک کلیپ فلزی بسیار کوچک (مارکر) را در محل ضایعه قرار می‌دهد. این مارکر برای رادیولوژیست‌ها و جراحان در آینده (در صورت خوش‌خیم بودن و نیاز به پایش، یا در صورت نیاز به جراحی قطعی پس از تشخیص بدخیمی) به عنوان یک نشانه دقیق و دائمی عمل می‌کند و از گم شدن محل ضایعه در بررسی‌های بعدی جلوگیری می‌کند.

 

• میکروکلسیفیکاسیون‌های غیرعادی: این ضایعات که تنها در تصاویر ماموگرافی قابل رؤیت هستند و ممکن است نشان‌دهنده سرطان غیرتهاجمی باشند.

• توده‌های بسیار کوچک و غیرقابل لمس: ضایعاتی که به دلیل اندازه کوچک یا قرارگیری عمیق، در معاینه فیزیکی یا حتی سونوگرافی با وضوح کافی دیده نمی‌شوند.

• تغییر شکل‌های جدید در معماری بافت پستان: تغییراتی که در مقایسه با تصاویر ماموگرافی دوره‌های قبلی، جدید و نگران‌کننده هستند.

• تشخیص‌های مبهم: در مواردی که سونوگرافی و ماموگرافی نتیجه قطعی نداده‌اند (BI-RADS 4).

نتیجه حاصل از این بیوپسی، دقیق‌ترین اطلاعات پاتولوژیک را برای تیم درمانی فراهم می‌کند تا بتوانند بهترین مسیر درمانی (پایش یا جراحی) را برای بیمار تعیین نمایند.

 

 

1. غربالگری و تشخیص اولیه دقیق: ما با استفاده از دستگاه‌های ماموگرافی دیجیتال پیشرفته، کوچک‌ترین ضایعات و میکروکلسیفیکاسیون‌ها را در مراحل اولیه شناسایی می‌کنیم.

2. ارجاع مسئولانه: از آنجایی که دقت و ایمنی بیمار اولویت ما است، در مواردی که تشخیص نیازمند بیوپسی تخصصی مانند استریوتاکتیک است، ضمن ارائه گزارش دقیق از محل ضایعه، بیماران را به مراکز و همکاران متخصص که این روش پیشرفته را با بالاترین استانداردها انجام می‌دهند، ارجاع می‌دهیم.

تشخیص زودهنگام، کلید درمان موفق است. اگر در ماموگرافی شما یافته مشکوکی گزارش شده است، وحشت نکنید. با پزشک متخصص خود مشورت نمایید و برای پیگیری بیوپسی تخصصی، اقدام لازم را انجام دهید. آمادگی و آگاهی شما، مهم‌ترین سلاح در مسیر سلامت است.

 

Radiological Society of North America (RSNA): مقالات آموزشی در بخش RadiologyInfo.org درباره روش‌های بیوپسی پستان تحت هدایت تصویربرداری (Stereotactic Breast Biopsy).

American College of Radiology (ACR): راهنماهای استاندارد (Practice Parameters) برای انجام بیوپسی‌های استریوتاکتیک پستان.

The Lancet Oncology: مطالعات مربوط به نرخ دقت و اثربخشی روش‌های نمونه‌برداری غیرتهاجمی در تشخیص زودهنگام سرطان پستان.

 

American Cancer Society (ACS): بخش "Breast Cancer Diagnosis" برای بررسی اهمیت تشخیص میکروکلسیفیکاسیون‌ها و توده‌های غیرقابل لمس.

Mayo Clinic: مقالات تخصصی پیرامون تفاوت‌های بیوپسی جراحی و بیوپسی سوزنی (Core Needle Biopsy) از نظر زمان ریکاوری و دقت پاتولوژیک.

National Cancer Institute (NCI): واژه‌نامه تخصصی و راهنمای بیماران برای درک روش‌های نمونه‌برداری استریوتاکتیک.

 

GE Healthcare (Revolution Series): بروشورهای فنی و مقالات سفید (White Papers) در مورد دقت آشکارسازهای دیجیتال در هدایت سه‌بعدی سوزن.

Hologic: مستندات مربوط به تکنولوژی ماموگرافی سه‌بعدی (توموسنتز) و ترکیب آن با سیستم‌های بیوپسی استریوتاکتیک.